BDO Finanse Publiczne nr 12 (26) Grudzień 2009

A   A   A

Ustalenie terminu i sposobu rozliczenia się z dotacji podmiotowej przez instytucję kultury

(Autor: Wojciech Lachiewicz, Źródło: Portal RB)

 

Pytanie

 

Jakim aktem prawnym (uchwałą rady gminy czy też zarządzeniem wójta) należy uregulować zasady i terminy przyznawania dotacji samorządowym instytucjom kultury oraz sposób ich rozliczania? Nadmieniam, że statut w powyższej materii określa: po pierwsze, że jej organizatorem jest gmina; po drugie, że podstawą otrzymania dotacji jest złożenie projektu planu rzeczowo-finansowego działalności na kolejny rok budżetowy, zgodnie z trybem prac nad projektem budżetu organizatora; a po trzecie, że wykonanie uchwały powierza się wójtowi gminy. Nasuwa się też wątpliwość, kto w zakresie ustalania sposobu rozliczenia dotacji jest organizatorem instytucji kultury.

 

Wójt uregulował zasady rozliczania dotacji zarządzeniem (powołując się na art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o rachunkowości, a także na art. 15 ust. 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej). Dyrektor instytucji kultury wniósł zapytanie do RIO, kwestionując kompetencje wójta do takich regulacji. RIO przyznała rację dyrektorowi, odwołując się do przepisu art. 176 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, który wszakże dotyczy dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych. Jedno w tym wszystkim jest moim zdaniem pewne: to wójt nadal musi sprawować nadzór i kontrolę nad finansami takich podmiotów (instytucje kultury). Zasady, które określił wójt, regulowały m.in. sprawy dotyczące terminów przekazywania transzy środków dotacji, określały terminy składania wniosków do budżetu oraz terminy zwrotu niewykorzystanych do końca roku środków (co zresztą potwierdza Ministerstwa Finansów w piśmie z 6.4.2009 r. Nr ST1-4834-67/2009/MLI/400).

 

Odpowiedź

 

Niekwestionowanym pozostaje to, że każda dotacja, w tym dotacja podmiotowa dla instytucji kultury, powinna podlegać rozliczeniu poprzez dowody jej wykorzystania zgodnego z przeznaczeniem. Wynika to z art. 106 ust. 2 pkt 2 obecnej ustawy z 30.6.2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz, 2104; ze zm. - dalej: FinansePublU), co potwierdza również art. 126 w związku z art. 131 nowej ustawy z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240; dalej: nFinansePublU). Dotacja podmiotowa dla samorządowej instytucji kultury (IK) powinna podlegać szczególnym zasadom jej rozliczenia kosztami (wydatkami) miarodajnymi do jej „przeznaczenia" (na dofinansowanie działalności bieżącej). Problem może jednak budzić kwestia tego, w jakiej formie organizator IK ustala dla podległej sobie IK sposób i termin rozliczenia się przez nią z udzielonej na rok dotacji podmiotowej.

 

Wbrew sugestii wynikającej z zadanego pytania, rozliczenie się z wykorzystania dotacji podmiotowej, choć ma charakter finansowy, jednak jako kwestia szczególna nie mieści się w sprawach właściwych do jej regulowania w statucie każdej indywidualnej IK. W statucie zamieszcza się te ustalenia finansowe, które mają charakter ustrojowy dla organizacji IK, a takimi raczej nie zdają się być kwestie rozliczania rocznych dotacji podmiotowych. Tak jak raczej niemożliwe wydaje się rozwiązanie problemu terminu i sposobu rozliczania dotacji w statucie IK, tak samo niewłaściwą wydaje się droga przyjęta przez niektóre gminy, aby podejmować w tej mierze odrębną uchwałę rady gminy o sposobie rozliczenia dotacji przez IK. Uchwała tego rodzaju, ze względu na brak podstawy prawnej, nie jest możliwa do podjęcia przez radę gminy.

Na tyle, na ile ustalenie zasad rozliczania konkretnej dotacji dla IK nie ma umocowania w kompetencjach rady gminy, gdyż powinno to należeć do właściwości wójta, jednak nie może ono przyjmować zasugerowanego w pytaniu rozwiązania polegającego na ustaleniu przez wójta gminy sposobu i terminu rozliczenia dotacji w formie „zasad (polityki) rachunkowości" wiążącej otrzymującą dotację IK. Zasady (politykę) rachunkowości dla każdej IK ustala jej dyrektor w trybie przepisów art. 4 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z 29.9.2004 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm. - dalej: RachunkU). To prawda, że polityka rachunkowości IK implikowana jest w określonym stopniu wiążącymi IK „zewnętrznymi" zasadami rozliczania dotacji podmiotowej z budżetu gminy. Jednak wójt gminy nie może niejako w zastępstwie za dyrektora IK ustalać polityki rachunkowości IK, czyli ustalać szczegółowych zasad gospodarki finansowej dla IK, jako odrębnej od gminy osoby prawnej i zarazem samodzielnej „jednostki" w rozumieniu art. 2 ust. 1 RachunkU.

 

Dotacja podmiotowa dla IK udzielana jest w wyniku jednostronnej decyzji rady gminy, stąd odpada  ewentualność zawierania właściwej dotacjom celowym umowy z wójtem gminy z art. 130 w zw. z art. 189a FinansePublU (art. 250 nFinansePublU), aby w ten sposób (umownie) ustalać termin i formę rozliczenia się z dotacji podmiotowej. Powołane w pytaniu przepisy ogólne dotyczą jedynie dotacji celowych, a taką nie jest dotacja podmiotowa z art. 28 ust. 3 DziałKultU.

 

Problem określenia formy i terminu rozliczania się z dotacji podmiotowej przez IK można uregulować obecnie w następujący sposób:

Zakładając, że udzielenie dotacji z art. 28 ust. 3 DziałKultU przyjmuje postać konkretnego kwotowo i nazwowo zapisu w uchwale budżetowej gminy (czyli kwoty i nazwy IK) lub w odrębnej uchwale, przyjąć należy, że określenie sposobu i terminu dla rozliczenia się z otrzymanej dotacji podmiotowej mieści się w zakresie kompetencji wójta do „(...) określania sposobu wykonania uchwały", co wójt czyni na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 2 SamGminU. Dlatego w obecnym stanie prawnym zasadne wydaje się, aby o sposobie i terminie rozliczenia się z dotacji przez gminną IK (wraz z określeniem sposobu zwrotu dotacji) wójt gminy decydował indywidualnie w piśmie powiadamiającym IK o dotacji z art. 186 ust. 1 pkt 2 FinansePublU.

 

Tak jak dotacja podmiotowa niewykorzystana przez IK powinna podlegać zwrotowi do budżetu jej organizatora (tutaj: do budżetu gminy), tak samo niedokonanie zwrotu dotacji do 28.2.2010 r. podlega po stronie wójta obowiązkowi podjęcia działań windykacyjnych w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 146 ust. 1 i art. 190 FinansePublU w zw. z art. 113 ustawy z 27.8.2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241).

 

Szczegółowe uzasadnienie odpowiedzi znajduje się w portalu RB.



Wojciech Lachiewicz


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

    Nie znaleziono szkoleń
NASI PARTNERZY