BDO Finanse Publiczne nr 7 (21) Lipiec 2009

A   A   A

System sprawozdawczości budżetowej jst – analiza przeglądowa

(Autor: Adam Niewęgłowski, Źródło: Difin)

 

Sprawozdawczość budżetowa jednostek samorządu terytorialnego stanowi końcowy etap generowania zbiorów informacji w systemie rachunkowości, dając podstawę informacyjną pozwalającą na dokonywanie analiz i ocen gospodarki finansowej tychże jednostek. Jest również niezbędnym elementem w procesach planowania, kontroli i podejmowania decyzji dotyczących zarówno okresu bieżącego, jak i przyszłych okresów.

 

Sprawozdawczość budżetowa obejmuje zestawienia liczbowe, sporządzone zgodnie z podziałkami klasyfikacji budżetowej w sumach narastających od początku roku do końca okresu sprawozdawczego na podstawie danych wynikających z rachunkowości budżetowej. Mogą one występować jako sprawozdania jednostkowe, łączne oraz zbiorcze. Sprawozdania przedstawiają dane dotyczące przebiegu i wyników wykonania planów finansowych i budżetu oraz stanu i struktury majątku jednostek sfery budżetowej, jak również stan należności i zobowiązań na koniec danego okresu sprawozdawczego.

 

Zasady sporządzania sprawozdań budżetowych, ich rodzaje, formy i terminy ich sporządzania określone są w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, jest ono aktem wykonawczym do art. 18, ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych.

 

Wspomniane rozporządzenie szczegółowo określa:

  1. Rodzaje, formy, terminy i zasady sporządzania sprawozdań budżetowych:
  2. a) z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków,
  3. b) z wykonania planów finansowych: jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, funduszy celowych (nieposiadających osobowości prawnej).
  4. Rodzaje i zasady sporządzania sprawozdań w zakresie państwowego długu publicznego oraz poręczeń i gwarancji sektora finansów publicznych.
  5. Jednostki zobowiązane do sporządzania poszczególnych rodzajów sprawozdań oraz odbiorców tych sprawozdań wraz ze wskazaniem terminów ich sporządzania.

 

Na podstawie sprawozdawczości budżetowej można ocenić gromadzenie dochodów budżetowych, wydatkowanie środków publicznych, finansowanie deficytu oraz zarządzanie środkami publicznymi, w tym zaciąganie zobowiązań, które angażują te środki. Istotne jest jednak, by była sporządzona prawidłowo, gdyż wtedy umożliwia jednostkom samorządu terytorialnego:

  • sprawowanie przez organ stanowiący, a przede wszystkim komisję rewizyjną i komisję właściwą do spraw budżetu, kontroli działalności organu wykonawczego i samorządowych jednostek organizacyjnych (tu zdecydowanie najbardziej przydatne jest nie sprawozdanie statystyczne, a sprawozdanie organu wykonawczego wykonania budżetu),
  • prawidłowe wykonywanie budżetu,
  • wykonywanie przez kierownika jednostki zadań związanych z kontrolą finansową i audytem wewnętrznym,
  • kompleksowe zarządzanie gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego, o ile zawartość informacyjna sprawozdań na to pozwala,
  • ustalenie odchyleń pomiędzy kwotami planowanymi a zrealizowanymi.

 

Dla organów nadzoru i kontroli nad gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego sprawozdania budżetowe są niezbędne dla:

  • sprawowania nadzoru i kontroli nad przebiegiem procesów finansów publicznych,
  • dokonywania okresowych ocen i generowania globalnej informacji z przebiegu procesów finansowych w sektorze finansów publicznych,
  • ustalenia wskaźników podstawowych dochodów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego, niezbędnych dla funkcjonowania ustawowego mechanizmu wyrównywania poziomu dochodowości jednostek samorządowych,
  • sporządzania raportów finansowych o stanie gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego,
  • sporządzania opinii zgodnie z obowiązującymi wymogami formalnoprawnymi.

 

System sprawozdawczości jednostek samorządu terytorialnego oparty jest na sprawozdawczości samych jednostek samorządowych, sprawozdawczości jednostek podległych oraz sprawozdawczości skonsolidowanej, jako informacji ukazującej całokształt gospodarki finansowej i stosunków finansowych jednostki samorządu terytorialnego w ujęciu ekonomicznym.

 

Zgodnie z rozporządzeniem, do sporządzania i przekazywania sprawozdań obowiązani są:

  • dysponenci wszystkich stopni budżetu,
  • przewodniczący zarządu JST,
  • kierownicy jednostek sektora finansów publicznych objętych obowiązkiem sporządzania sprawozdań zgodnie z rozporządzeniem,
  • prezes ZUS,
  • prezes KRUS,
  • naczelnicy urzędów skarbowych i dyrektorzy izb celnych.

 

Należy jednak pamiętać, że system sprawozdań jednostek i zakładów budżetowych jest dostosowany do struktury organizacyjnej danej jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto zasadą jest, że dysponenci niższego szczebla przekazują sprawozdania dysponentom wyższego szczebla. Suma danych prezentowanych w sprawozdaniach jednostek i zakładów budżetowych objętych budżetem samorządu terytorialnego składa się na zbiorcze sprawozdanie z wykonania budżetu tego samorządu z zachowaniem odpowiednich metod rozliczania się z budżetem, tj. brutto bądź netto.

 

W sprawozdawczości budżetowej jednostek sektora publicznego rozróżnia się następujące sprawozdania:

  •  jednostkowe, sporządzane przez kierowników jednostek organizacyjnych na podstawie ksiąg rachunkowych,
  • łączne, w szczegółowości sprawozdań jednostkowych sporządzane przez dysponentów środków budżetowych drugiego stopnia i dysponentów głównych oraz izby skarbowe (dotyczy budżetu państwa, natomiast jednostki samorządu sporządzają sprawozdania jednostkowe jako część sprawozdań łącznych, np. Rb-50),
  • zbiorcze, w szczegółowości sprawozdań jednostkowych sporządzane przez zarządy jednostek samorządu terytorialnego na podstawie sprawozdań jednostkowych jednostek im podległych oraz sprawozdania jednostkowego jednostki samorządu terytorialnego, jako jednostki budżetowej i jako organu,
  • skonsolidowane sporządzane przez określone podmioty, po wyeliminowaniu przepływów wewnętrznych i wewnątrzsektorowych.

 

Sprawozdania budżetowe sporządzane są za okresy miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne. Powinny być sporządzane rzetelnie i prawidłowo pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym, a dane w nich wykazywane muszą być zgodne z danymi zawartymi w księgach rachunkowych. Jednostki samorządu terytorialnego przekazują sprawozdania w formie dokumentu i w formie elektronicznej.

 

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie sprawozdawczości budżetowej, zarządy wszystkich JST sporządzają i przesyłają do właściwej regionalnej izby obrachunkowej następujące sprawozdania:

  1. Rb-27S - miesięczne/roczne sprawozdanie z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego.
  2. Rb-PDP - półroczne/roczne sprawozdanie z wykonania dochodów podatkowych gminy i miasta na prawach powiatu.
  3. Rb-28S - miesięczne/roczne sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego.
  4. Rb-NDS - kwartalne sprawozdanie o nadwyżce/deficycie jednostki samorządu terytorialnego.
  5. Rb-Z - kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz gwarancji i poręczeń.
  6. Rb-N - kwartalne sprawozdanie o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych.
  7. Rb-30 - półroczne/roczne sprawozdanie z wykonania planów finansowych zakładów budżetowych.
  8. Rb-31 - półroczne/roczne sprawozdanie z wykonania planów finansowych gospodarstw pomocniczych.
  9. Rb-33 - półroczne/roczne sprawozdanie z wykonania planów finansowych funduszy celowych nieposiadających osobowości prawnej.
  10. Rb-34 - kwartalne sprawozdanie z wykonania planów finansowych dochodów własnych jednostek budżetowych i wydatków nimi sfinansowanych.
  11. Rb-ST - roczne sprawozdanie o stanie środków na rachunkach bankowych jednostek samorządu terytorialnego.

 

Zarządy JST sporządzają także i przesyłają dysponentom budżetu państwa przekazującym dotacje, podając przy tym do wiadomości RIO sprawozdania:

  1. Rb-50 - kwartalne sprawozdanie o dotacjach lub wydatkach związanych z wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami.
  2. Rb-27ZZ - kwartalne sprawozdanie z wykonania planu dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami jednostkom samorządu terytorialnego,
    oraz przesyłają do Ministerstwa Finansów:
  3. Rb-WS - roczne sprawozdanie o wydatkach strukturalnych poniesionych przez jednostki sektora finansów publicznych, a także do Głównego Urzędu Statystycznego.
  4. Rb-Z-PPP - kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań wynikających z umów partnerstwa publiczno-prywatnego.

 

W tabeli 5.1. przedstawiono podział sprawozdań budżetowych dotyczących JST ze względu na osobę obowiązaną do ich sporządzania i przekazywania w imieniu jednostki zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie sprawozdawczości budżetowej.

 

Pełna treść artykułu, wraz tabelą: plik pdf

 

Uwaga: niniejszy artykuł stanowi podrozdział 5.1 książki pod red. naukową prof. US dr hab. Beaty Filipiak „Metodyka kompleksowej oceny gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego", wydanej przez Difin, 2009 r. Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Dobre książki".



Adam Niewęgłowski  
<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

    Nie znaleziono szkoleń
NASI PARTNERZY