BDO Finanse Publiczne nr 6 (20) Czerwiec 2009

A   A   A

Kwota bagatelna,
czyli
w jakim stopniu można naruszyć dyscyplinę finansów publicznych

(Autor: Ludmiła Lipiec-Warzecha, Źródło: BDO)

Ogólna zasada dochodzenia odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych1 polega na tym, że złamanie przepisów powodujących uszczerbek w finansach sektora publicznego nawet o przysłowiową złotówkę skutkuje wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansowej. W niektórych jednak nielicznych przypadkach, z uwagi na niewielką wartość przekroczenia uprawnień do wydatkowania środków publicznych, do zaciągania zobowiązań albo niewykonania zobowiązań (tzw. kwota bagatelna) ustawa wyłącza odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

 

Nie stanowią naruszenia dyscypliny finansów publicznych enumeratywnie wymienione działania lub zaniechania skutkujące uszczerbkiem w finansach publicznych w kwocie nieprzekraczającej łącznie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, z późn. zm.).

 

Wyłączenie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych z powodu nieprzekroczenia ustawowej kwoty granicznej dotyczy następujących czynów:

  • przeznaczenia dochodów, z wyłączeniem dochodów własnych oraz dochodów gromadzonych na rachunku funduszu motywacyjnego, uzyskiwanych przez jednostkę budżetową na wydatki ponoszone w tej jednostce (art. 7 u.o.n.d.f.p.);
  • dokonania wydatku ze środków publicznych bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia (art. 11 ust. 1 u.o.n.d.f.p.);
  • dopuszczenia przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych do dokonania wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w rocznym planie finansowym jednostki wskutek zaniedbania lub niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej (art. 11 ust. 2 u.o.n.d.f.p.);
  • przeznaczenia środków rezerwy budżetowej na inny cel niż określony w decyzji o ich przyznaniu (art. 12 u.o.n.d.f.p.);
  • zaciągnięcia zobowiązania bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań jednostki sektora finansów publicznych (art. 15 u.o.n.d.f.p.);
  • dopuszczenia przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych do niewykonania zobowiązania jednostki, którego termin płatności upłynął, wskutek zaniedbania lub niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej (art. 16 ust. 2 u.o.n.d.f.p.).

 

W 2009 r. wysokość kwoty bagatelnej wynosi 2.578,26 zł (M.P. z 2009 r. Nr 11, poz. 138). W roku 2008 kwota ta opiewała na 2.275,37 zł (M.P. z 2008 r. Nr 16, poz. 181).

 

Dokonując wykładni znamion poszczególnych naruszeń dyscypliny finansów publicznych pamiętać należy, że dokonany ze środków publicznych wydatek i każde zobowiązanie angażujące środki publiczne, zaciągnięte bez upoważnienia bądź z przekroczeniem zakresu upoważnienia stanowi odrębny czyn2, a możliwość ich sumowania jest dyskusyjna3. Jak podkreśliła Główna Komisja Orzekająca w uzasadnieniu jednego z orzeczeń „Komisja Orzekająca I instancji powinna odpowiedzieć na pytanie, czy Obwinieni przekroczyli zakres upoważnienia do dokonywania wydatków publicznych jeden raz, czy też przekroczyli te upoważnienia wielokrotnie. (...) O ile sumowanie kwot przekroczeń wydatków w tych samych paragrafach klasyfikacji nie budzi zastrzeżeń, o tyle sumowanie kwot z różnych paragrafów nasuwa poważne wątpliwości"4.



  1. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 z późn. zm., dalej „u.o.n.d.f.p.").
  2. Na podstawie art. 26 u.o.n.d.f.p. nie sposób orzec o odpowiedzialności osoby, która dokonała dwóch przekroczeń upoważnienia do dokonywania wydatków, każdego poniżej kwoty bagatelnej. P. Kryczko, Wybrane zagadnienia z zakresu podmiotowego i przedmiotowego odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w orzecznictwie Głównej Komisji Orzekającej, (w:) Gospodarka budżetowa jednostek samorządu terytorialnego, red. W. Miemiec, Wrocław 2006, s. 341.
  3. L. Lipiec-Warzecha, Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz, Warszawa 2008, s. 362 i n.
  4. Orzeczenie GKO z dnia 23 września 2004 r., DF/GKO/Odw.-37/52-54/RN-16-17/2004/596, LEX nr 141934.


Ludmiła Lipiec-Warzecha

Ludmiła Lipiec-Warzecha jest radcą prawnym, wykładowcą, autorką kilkudziesięciu publikacji, przede wszystkim z zakresu finansów publicznych, w tym: Komentarza do ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (SIP Lex 2008), Komentarza do ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Wolters Kluwer 2008), Komentarza do ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi  (SIP Lex 2009) oraz Komentarza do ustawy o obligacjach (Wolters Kluwer 2010).


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY